Stichting voor Morele
Bijstand aan Gevangenen

Stalingradlaan 54
1000 Brussel
Tel : +32 2 537 59 28
+32 473 48 15 88
Fax : +32 2 537 10 93

                           
                       
 

Gevangenis van Sint-Gillis

Ducpétiauxlaan 106 - 1060 Sint-Gillis

Tel.: 02/543 56 11
Fax: 02/543 56 63

Historiek

 

In 1873 wordt de bouw van een nieuwe gevangenis voor Brussel overwogen en dit ter vervanging van de Karmelietengevangenis in het centrum van de stad. In 1875 krijgen de gerenommeerde architecten Joseph Dumont en François Derre de opdracht om in Sint-Gillis een majestueuze gevangenis te bouwen volgens de criminologische opvattingen van Edouard Ducpétiaux, de toenmalige Inspecteur-generaal van het Gevangeniswezen.

 

De gevangenis werd in 1884 in gebruik genomen en was vaak een internationaal uithangbord voor de progressieve penitentiaire politiek die België in die tijd voerde. Na de opening van de gevangenis van Vorst in 1910, kende de gevangenis van Sint-Gillis tussen de twee wereldoorlogen een rustigere periode met enkel correctioneel veroordeelde gedetineerden die overdag in gemeenschapsregime leefden en werkten in industriële ateliers.

 

Tijdens de tweede wereldoorlog gebruikte de Duitse bezetter de gevangenis. Onmiddellijk daarna, tussen 1945 en 1950, vonden in België massale arrestaties en veroordelingen van collaborateurs plaats. Hierdoor liep de dagpopulatie in de gevangenis van Sint-Gillis op tot 2100 personen. Elk beschikbaar lokaal in de gevangenis, tot in de kelders toe, werd in die periode gebruikt om personen op te sluiten.

Capaciteit en Infrastructuur

 

De zes meter hoge buitenmuur van de gevangenis is 960 meter lang en omringt een oppervlakte van bijna zes hectaren waarvan ongeveer de helft is bebouwd. Initieel telde de gevangenis 600 cellen en deed zij voornamelijk dienst als arresthuis en in mindere mate als inrichting voor de uitvoering van correctionele straffen uitgesproken door de rechtbanken van het gerechtelijk arrondissement Brussel.

 

Rond het panoptisch centrum van de gevangenis liggen vijf vleugels, die elk 78 meter lang zijn, in

stervorm. De monumentale voorgevel met zijn twee torens en een spitsboogvormige toegangspoort geven de uitstraling van een middeleeuwse burcht.

Twintig jaar na haar opening kampte de gevangenis in Sint-Gillis met structurele overbevolking. Om daaraan tegemoet te komen werd in 1910, naast de gevangenis van Sint-Gillis, de gevangenis van Vorst gebouwd. Toch bleek dit geen oplossing voor het overbevolkingsprobleem. In 1993 werd de gevangenis, omwille van het tekort aan capaciteit en om renovatiewerken in de andere vleugels mogelijk te maken, nog met een zesde vleugel uitgebreid. In september 2011 zal de laatste vleugel en daarmee de ganse gevangenis gerenoveerd zijn. Zij zal dan plaats bieden aan 750 gedetineerden.

 

De gedetineerdenpopulatie van Sint-Gillis bestaat voor 45% uit definitief veroordeelden. Toch is er een aanzienlijk verloop van de populatie.

Regime

Op de meeste vleugels (A, C, D, E) geldt een regime van beperkte gemeenschap. In de prefab geldt een gemeenschapsregime. Indien een gedetineerde niet in dit regime kan functioneren, verliest hij zijn tewerkstelling.

·                       Vleugel A bestaat uit 3 secties waar een uitzonderlijk regime heerst. Op vleugel A wordt het project ‘primairen’ georganiseerd. De bedoeling van het project is beperking van de detentieschade door de detentieperiode zo zinvol mogelijk in te vullen, toekomstgericht te werken en te leren omgaan met verantwoordelijkheid. Op deze sectie kunnen de gedetineerden om de twee dagen ’s avonds naar een polyvalente zaal. Op sommige dagen wordt een extra wandeling georganiseerd. De gedetineerden die deel uitmaken van het project kunnen werken als diender in vleugel A, als diender in het CMC, in het atelier en lessen volgen in vleugel A.

·                       Vleugel B is momenteel buiten gebruik wegens renovatie.

·                       Op vleugel C en D heerst een normaal regime waar veroordeelden verblijven.

·                       Op de prefab-vleugel verblijven de ‘werkers’ in een uitzonderlijk regime. Een gedetineerde die tijdens zijn detentie wenst te werken, kan dit doen na controle van de medische geschiktheid en na een goedkeuring door de directie.

Activiteiten voor gedetineerden

Opleiding en vorming

 

De structurele overbevolking, de permanente in- en uitstroom van gedetineerden in Sint-Gillis en de –ondanks de recente renovatiewerken– onaangepaste infrastructuur, bemoeilijken de organisatie van opleidings- en vormingsactiviteiten voor gedetineerden. Dat is natuurlijk niet alleen in Sint-Gillis zo. De gevangenis werkt samen met drie andere overheden: de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. In 2003 werd door de toenmalige politieke overheid een protocol afgesloten voor de gevangenis van Sint-Gillis met de vakorganisaties waarin stond dat  de organisatie van socioculturele, educatieve en opleidingsinitiatieven moesten worden onderworpen aan de voorafgaande syndicale goedkeuring.

 

In de jaren 1990 was Sint-Gillis uitgegroeid tot een gevangenis met een vooruitstrevend personeelsbeleid en een modern regime dat gestoeld was op principes van differentiatie en progressiviteit met een ruim aanbod aan activiteiten voor gedetineerden. Specifieke doelgroepen binnen de populatie, zoals de gedetineerden die voor het eerst met de gevangenis in aanraking kwamen, kregen specifieke regimes aangeboden met aangepaste psychosociale ondersteuning en extra ontplooiingskansen. Gedetineerden hadden de mogelijkheid om op basis van ‘correct gedrag’ te evolueren naar soepelere regimes die in verschillende vleugels en/of secties van de gevangenis werden georganiseerd. Wegens de huidige overbevolking is het de laatste jaren echter moeilijk om deze initiatieven te blijven organiseren.

 

Cultuur en ontspanning

 

Gedetineerden in de gevangenis van Sint-Gillis kunnen de bibliotheek bezoeken en gebruik maken van de fitnessruimte. Sinds eind 2010 tracht de gevangenis om, in nauwe samenwerking met de gemeenschappen, voor de gedetineerden een gepast en evenwichtig aanbod aan activiteiten te voorzien.

 

 

 

U kunt de werking van de SMBG ondersteunen, door een schenking te doen op het bankrekingnr 132-5030900-36, met de vermelding "Schenking". Vanaf een gift van 40 euro ontvangt u een fiscaal attest. Dank bij voorbaat.

 

 

 

 

Contact