Stichting voor Morele
Bijstand aan Gevangenen

Stalingradlaan 54
1000 Brussel
Tel : +32 2 537 59 28
+32 473 48 15 88
Fax : +32 2 537 10 93

                           
                       
 

Hulpgevangenis te Leuven

 

Maria Theresiastraat 74 - 3000 Leuven

Tel.: 016/28 47 11

Fax: 016/28 47 29

 

Historiek

De Hulpgevangenis van Leuven werd in gebruik genomen tussen 1867 en

1869. Deze stergevangenis werd gebouwd volgens het Ducpétiaux-model in

functie van een individueel afzonderingsregime. Door eenzame opsluiting

werd de morele verbetering van de delinquent beoogd. De naam

Hulpgevangenis zou verwijzen naar haar functie als arresthuis, ter

ondersteuning van de Correctionele Rechtbank, in tegenstelling tot de

Centrale gevangenis die een landelijke functie had als huis voor uitvoering

van (lange) straffen. Anderen menen daarentegen dat het zou gaan om een

slechte vertaling uit het Frans (Prison Secondaire). In Leuven werden

benamingen als ‘Het Klein Huis’ en later ‘Leuven-Hulp’ snel ingeburgerde

begrippen.

Rond de vorige eeuwwisseling groeide de wetenschappelijke belangstelling

voor de oorzaak en behandeling van afwijkend gedrag en daarmee

veranderde de penitentiaire praktijk in ruime mate. Als gevolg hiervan werd

in een aantal gevangenissen een psychiatrische afdeling opgericht. Op 1

januari 1923 werd de psychiatrische annex van de Hulpgevangenis in gebruik

genomen. De grote aandacht voor de psychiatrische patiënt is nu nog steeds

een belangrijk beleidspunt in Leuven-Hulp.

Pas na WO II werd het strikt individueel regime herzien. De eerste (beperkte)

ateliers voor arbeid in gemeenschap werden opgericht in de tweede helft van

de jaren zeventig, net als de installatie van een gemeenschappelijke

wandelplaats, waarop de gedetineerden vrijuit met elkaar konden praten. In

1966 verhuisden de vrouwelijke gedetineerden uit Leuven-Hulp naar de

gevangenis van Vorst.

 

Capaciteit en Infrastructuur

De Hulpgevangenis is een typische stergevangenis met drie vleugels. Er

verblijven ongeveer 200 gedetineerden. Sinds 1990 werd de gevangenis

intensief gerenoveerd met een wandelplaats en een minivoetbalveld. Twee

celvleugels met een gezamenlijke capaciteit van 124 cellen werden reeds

gerenoveerd. De gerenoveerde cellen beschikken over een groot raam,

stromend water en een toilet.

In 2001 werden een nieuw, beveiligd inkomgebouw, een nieuw complex met

werkateliers, ruimere bezoekaccommodaties en nieuwe burelen in gebruik

genomen. Een aantal lokalen rond het centrum werden omgebouwd tot

bibliotheek, cultureel centrum en lokalen voor lessen, vorming, sport en

religieuze of levensbeschouwelijke activiteiten. De oude psychiatrische annex

werd in 2009 omgebouwd tot een moderne leefeenheid voor 14 personen.

Momenteel bereidt de gevangenis de aanleg voor van een tweede

wandelplaats en de vernieuwing van de daken.

De gevangenis is voor 60% gerenoveerd. Het oude centrum en de voormalige

vrouwenafdeling wachten nog op renovatie. In deze oude vrouwenafdeling

werden voorlopig burelen voor de verschillende ondersteunende diensten

(PSD, Zorg, Vlaamse Gemeenschap, enz.) en een afdeling Beperkte Detentie

ingericht.

 

Regime

Sinds 1869 fungeert de Leuvense Hulpgevangenis als arresthuis, maar zij

herbergt ook een aantal veroordeelden. Bovendien beschikt zij over een

psychiatrische annex waar een veertigtal patiënten verblijven. De

gevangenis richtte een aparte leefgroep op met een gestructureerde

dagindeling waardoor het verblijf van deze patiënten in de gevangenis een

meerwaarde heeft.

 

Ateliers

Gedetineerden kunnen huishoudelijke taken verrichten in de keuken,

wasserij, bibliotheek, als sportmonitor of als diender van de sectie. Voor het

werk in de werkhuizen levert de gevangenis arbeid en werkt met externe

aannemers. De gedetineerden worden betaald per afgewerkt stuk. Momenteel

zijn er gemiddeld 28 gedetineerden aan de slag. De capaciteit van de beide

werkhuizen bedraagt 40 personen.

 

Activiteiten voor gedetineerden

Vorming en opleiding

Onderwijs wordt de laatste jaren aangestuurd door de onderwijscoördinator

van het consortium voor volwassenenonderwijs L4. Het attestgericht

onderwijs wordt georganiseerd in samenwerking met Open School Leuven-

Hageland en het Centrum voor Volwassenenonderwijs de Oranjerie. Dit zijn

opleidingen in informaticavaardigheden, taallessen en Nederlands voor

anderstaligen. Bovendien organiseren beide instellingen het open

leercentrum Piazza, waar gedetineerden op wekelijkse basis onder

begeleiding gebruik kunnen maken van een aantal zelfstudiepakketten. Via

vrijwilligers worden een aantal niet-attestgerichte vormingspakketten

aangeboden: leren lezen en schrijven, taallessen en algemene vorming voor

volwassenen.

De gevangenis biedt ook regelmatig persoonlijkheidsvormende cursussen

aan zoals Slachtoffer in Beeld en omgaan met agressie. Daarnaast vinden

informatiesessies plaats rond maatschappelijk relevante thema’s waaronder

schuldbemiddeling, het OCMW, enz.

Momenteel onderzoekt de gevangenis de mogelijkheden om binnen de

muren ook beroepsgerichte technische opleidingen te organiseren.

Cultuur en ontspanning

Leuven-Hulp heeft een lange traditie in de uitbouw van socioculturele,

ontspannings- en sportieve activiteiten. Reeds sinds 1993 is in de

gevangenis een professioneel scio-cultureel werker minstens halftijds actief

via de Vlaamse Federatie voor Forensisch Welzijnswerk en later via De Rode

Antraciet.

Speerpunt in deze werking is de uitbouw van het cultureel centrum/

bibliotheek ‘De koepel’ van waaruit veel socioculturele activiteiten

georganiseerd worden. De bibliotheek zelf werd uitgebouwd als servicepunt

van de Leuvense stadsbibliotheek ‘Tweebronnen.’ Zo zijn de gedetineerden

ook lid van de stadsbibliotheek en het provinciaal bibliotheeknetwerk

Vlaams-Brabant. Meer dan 150 gedetineerden brengen minstens tweemaal

per week een bezoek aan de gevangenisbibliotheek. Verder vinden creatieve

workshops plaats waaronder theater, schilderen, gitaar spelen, collages,

fotografie, powertex, paas- en kerstdecoratie, fotografie, enz.

Elke twee jaar laat de gevangenis een project uitgroeien tot een groot

sociaal-artistiek project dat een ruime weerklank vindt over de

gevangenismuren heen. Voorbeelden daarvan zijn het fotoboek ‘Straftijd’, de

cd ‘Side bij Side’ en de tv-reeks Leuven-Hulp. De gevangenis organiseert

jaarlijks enkele grote evenementen waarp,der Marktrock binnen de Muren,

een kerstmarkt en het filmfestival.

2004 beschikt de inrichting over een fitnesszaal. De bedoeling is om alle

geïnteresseerden de kans te geven twee uur per week te fitnessen.

Daarenboven wordt ook het overige georganiseerde sportaanbod uitgebreid.

Het streefdoel is onder andere de wandeling dagelijks een uur open te stellen

voor begeleide buitensport.

 

 

 

U kunt de werking van de SMBG ondersteunen, door een schenking te doen op het bankrekingnr 132-5030900-36, met de vermelding "Schenking". Vanaf een gift van 40 euro ontvangt u een fiscaal attest. Dank bij voorbaat.

 

 

 

Contact